“ Ƿitodlice hi hæfdon tiȝelan for stan ond tyrƿan for ƿeall-lim. 4 Ond cƿædon, "Cumað ond utan ƿircan us ane burh ond ænne stypel sƿa heahne ðæt his rof atille þa heofonan, ond uton mærsian urne namon, ær þan ƿe beon todælede to eallum landum."5 Ȝod þa nyþer astah, þæt he ȝeseȝa þa burh ond þone stypel þe Adames sunus ȝetimbroden. 6 Ȝod cƿæð þa, "Efne þis his an folc ond ȝereord him ealum, ond hi onȝunnon þis to ƿircenne; ne hi ne ȝesƿicað heora ȝeþohta, ær þan þe hi mid ƿorce hi ȝefyllan. ”
Summary
“Ȝecyndbōc”, is a work by . It explores elements such as ond, þæt and ða.
Quotes from Ȝecyndbōc ()
“ Abram ða ferde to Eȝypta lande, ƿolde þær an ælþeodninysse anbidian, for ðan ðe se hunȝer ðearle sƿyðrode. 11 Mid ðam ðe hi ƿæron ȝehende Eȝypta lande, ða cƿæð Abram to hys ƿife, "Ic ƿat ðæt þu eart ƿlitiȝ on hiƿe. 12 ond þonne ða Eȝyptiscean ðe ȝeseoð, þonne cƿeðaþ hi þæt þu min ƿif sy, ond hi ofsleað me ond ðe healdað. 13 Seȝe nu, ic ðe bidde, þæt ðu min sƿuster sy, þæt me ƿel sy for ðe, ond min saƿel lybbe for þinum intinȝan." ”
“ Adam maðelode þær he on eorðan stod, selfsceafte ȝuma: "þonne ic siȝedrihten, mihtiȝne ȝod, mæðlan ȝehyrde 525 stranȝre stemne, and me her stondan het, his bebodu healdan, and me þas bryd forȝeaf, ƿlitesciene ƿif, and me ƿarnian het þæt ic on þone deaðes beam bedroren ne ƿurde, besƿicen to sƿiðe, he cƿæð þæt þa sƿeartan helle 530 healdan sceolde se ðe bi his heortan ƿuht laðes ȝelæde. Nat þeah þu mid liȝenum fare þurh dyrne ȝeþanc þe þu drihtnes eart boda of heofnum. Hƿæt, ic þinra bysna ne mæȝ, ƿorda ne ƿisna ƿuht oncnaƿan, 535 siðes ne saȝona. ”
“ Sidonem his frumcennedan sunu, ond Hethæum, 16 ond Iebusæum, ond Amorrhæum, ond Ȝerȝesæum, 17 ond Heuæum, ond Aracæum, ond Sinæum, 18 ond Aradium, ond Samaræum, ond Amathuæum] . [corrupted: Eft þa Cananeysra þeoda ƿæron forsceaden] 19 ond heora landȝemære ƿæron fram Sidon ie oð ða burh Ȝaza ond to þam burhȝum Sodoma ond Ȝomorra, ond sƿa forð to Bethaman ond Seboim oð Lesa.20 Þa sind Cames sunu on heora yerdum ond ȝereordum mæȝðum ond landum ond þeodum. [Semes sunas] 21 [omitted: Seme ƿæron eac suna acenned. His yldra broðor ƿæs Iafeð. Sem ƿæs eallra Heberes suna fæder.] ”
“ Þa ða hi comon to þam ƿestene Bersabee ða ƿurdon hi on ȝedƿolan.15 Ond þæt ƿæter asceortode, þe ƿæs on ðam buteruce. Heo ða alede þone sunu under sumum treoƿe 16 ond sæt hyre feorran ƿepende, cƿæð þæt heo nolde ȝeseon hu þæt cild sƿulte. 17 Ȝod þa sylf ȝehyrde ðæs cildes stemne ond sende hys enȝel, ðe ðis sæde Aȝare, "Hƿæt dest ðu Aȝar? Ne beo þu afyrht. Ȝod sylf ȝehyrde ðines suna stemne. 18 Aris nu ond ȝym hys for þan ðe he ƿyrð ȝyt mycelre mæȝðe." Ond seo modor sƿa dyde. ”
“ Adam, up to ȝode? Ic eom on his ærende hider feorran ȝefered, ne þæt nu fyrn ne ƿæs þæt ic ƿið hine sylfne sæt. þa het he me on þysne sið faran, 500 het þæt þu þisses ofætes æte, cƿæð þæt þin abal and cræft and þin modsefa mara ƿurde, and þin lichoma leohtra micle, þin ȝesceapu scenran, cƿæð þæt þe æniȝes sceattes ðearf ne ƿurde on ƿorulde. Nu þu ƿillan hæfst, 505 hyldo ȝeƿorhte heofoncyninȝes, to þance ȝeþenod þinum hearran, hæfst þe ƿið drihten dyrne ȝeƿorhtne. Ic ȝehyrde hine þine dæd and ƿord lofian on his leohte and ymb þin lif sprecan. ”
“ Men ƿurdon ða ȝemenifȝylde ofer eorðan ond dohtra ȝestryndon. 2 Ða ȝesaƿon Ȝodes bearn, ðæt ƿæron ȝode men, manna dohtra ðæt hi ƿæron ƿlitiȝe, ond namon him ƿif of eallum ðam ðe hi ȝecuron. 3 Ond Ȝod cƿæð ða, "Ne ðurhƿunað na min ȝast on men on ecnysse, for ðan ðe he is flæsc. [omitted: heora daȝas belifað hundteontiȝ ond tƿenti ȝearas.] " 4 Entas ƿæron ƿæron eac sƿylce ofer eorðan on ðam daȝum, æfter ðan ðe Ȝodes bearn tymdon ƿið manna dohtra ond hi cendon: ða synd mihtiȝe fram ƿorulde ond hlisfulle ƿeras. ”
“ Ȝod þa æteoƿde eft Abrahame on þam dene Mambre, þær þær he sæt on hys ȝeteldes inȝanȝe on þære hætan þæs dæȝes 2 ond Abraham beseah upp ond ȝeseah þær ðry ƿeras standende him ȝehende. Mid þam ðe he hi ȝeseah, þa efste he of þam ȝetelde him toȝeanes ond astrehte hyne to eorþan 3 ond cƿæð, "Min Drihten, ȝyf ðu me æniȝes þinȝes tiðian ƿylle, ne far þu fram ðinum þeoƿan, 4 ær þan ðe ic fecce ƿæter ond eoƿre fet aðƿea, ond ȝerestað eoƿ under ðisum treoƿe, 5 oð ðæt ic lecȝe eoƿ hlaf ætforan, þæt ȝe eoƿ ȝereordion, ond ȝe farað syððan, for þi ȝe ȝecyrdon to eorƿum ðeoƿan." ”
“ Oðer ƿæs sƿa ƿynlic, ƿlitiȝ and scene, liðe and lofsum, þæt ƿæs lifes beam; moste on ecnisse æfter lybban, 470 ƿesan on ƿorulde, se þæs ƿæstmes onbat, sƿa him æfter þy yldo ne derede, ne suht sƿare, ac moste symle ƿesan lunȝre on lustum and his lif aȝan, hyldo heofoncyninȝes her on ƿorulde, 475 habban him to ƿæron ƿitode ȝeþinȝþo on þone hean heofon, þonne he heonon ƿende. þonne ƿæs se oðer eallenȝa sƿeart, dim and þystre; þæt ƿæs deaðes beam, se bær bitres fela. Sceolde bu ƿitan 480 ylda æȝhƿilc yfles and ȝodes ȝeƿand on þisse ƿorulde. ”
“ Abram soðlice ƿæs sƿyðe ƿeliȝ on ȝolde ond on seolfre ond on orfe ond on ȝeteldum.] [omitted: 3 He ferde fram suðdæle, ond ferde fram stoƿe to stoƿe oð þæt he com to Bethel,] betƿux Bethel ond Hai, [þær his ȝeteld ær ƿæs,] 4 to ðære stoƿe þe he ðæt ƿeofod ær arærde, ond ȝebæd hyne ðær to Ȝode. [corrupted: 5 Hƿæt, þa Loth mid Abram ferde, ond he hæfde heorda, ond drafa ond ȝeteld.] 6 Sƿa þæt þæt land ne mihte aberan þæt hi beȝen, he ond Loth, ætȝædere ƿunedon; heora æhta ƿæron meniȝfealde ond ne mihton ƿunian ætȝædere. 7 Ƿearð eac ðurh þone intinȝan ascu betƿux Abrames hyrdemannum ond Lothes. ”
“ Sem ond Cham ond Iaphet; ond Cham ƿitodlice is fæder ðære Chananeiscre ðeode. 19 Ond of ðisum ðrym Noes sunum is tosaƿen eall mancyn ofer eorðan.20 Noe ða yrðlinȝe beȝan to ƿyrcenne ðæt land ond ȝesette him ƿinȝeard. 21 Ond ða ða he dranc of ðam ƿine, ða ƿearð he druncen ond læȝ on his ȝetelde unbehelod. 22 His sunu ða, Cham, [omitted: Chananes fæder] ȝeseah his ȝesceapu unbeheled, ond cydde hit his tƿam ȝebroðrum ut on felda. 23 Hƿæt, ða Sem ond Iapheth dydon anne hƿitel on heora sculdrum, ond eodon underbæc ond beheledon heora fæderes ȝecynd, sƿa ðæt hi ne ȝesaƿon his næcednysse. ”
“ Ȝif þu him heodæȝ ƿuht hearmes ȝespræce, he forȝifð hit þeah, ȝif ƿit him ȝeonȝordom læstan ƿillað. Hƿæt scal þe sƿa laðlic strið ƿið þines hearran bodan? Unc is his hyldo þearf; 665 he mæȝ unc ærendian to þam alƿaldan, heofoncyninȝe. Ic mæȝ heonon ȝeseon hƿær he sylf siteð, (þæt is suð and east) , ƿelan beƿunden, se ðas ƿoruld ȝesceop; ȝeseo ic him his enȝlas ymbe hƿeorfan 670 mid feðerhaman, ealra folca mæst, ƿereda ƿynsumast. Hƿa meahte me sƿelc ȝeƿit ȝifan, ȝif hit ȝeȝnunȝa ȝod ne onsende, heofones ƿaldend? ”
“ Ȝyf þu ðonne þa sƿyðran healfe ȝecyst, ic fare to þære ƿynstran healfe." 10 Loth ða beheold ȝeond eall, ond ȝeseah þæt eall se eard ƿið ða ea Iordanen ƿæs myrȝe mid ƿætere ȝemenȝed, sƿa sƿa Ȝodes neorxnaƿanȝ, ond sƿa sƿa Eȝypta land becumendum to Seȝor, ær þan þe Ȝod toƿende ða burȝa Sodomam ond Ȝomorram. 11 Loth ða ȝeceas him þone eard ƿið Iordanen ond ferde fram eastdæle, ond hi ƿurdon totƿæmede heora æȝðer fram hys breðer. 12 Abram eardode ða on þam lande Chanaan; Loth soðlice ƿunode on þam fæstenum ðe ƿæron embe Iordanen, ond he eardode on þære byriȝ Sodoma. ”
“ Comon ða on æfnunȝe tƿeȝen enȝlas fram Ȝode asende to þære byri Sodoma, ond Loð, Abrahames broðor sunu, sæt on þære stræt ond ȝeseah hi. He aras þa sone ond eode him toȝeanes, ond strehte hyne ætforan þam enȝlum. 2 Ond cƿæð, "Ic bidde eoƿ, Leof, þæt ȝe ȝe cyrron to minum huse, ond þær ƿunion nihtlanȝes ond þƿeað eoƿre fet, þæt ȝe maȝon faran to morȝen on eoƿerne ƿeȝ."Hi cƿædoon, "Nelle ƿe natesƿhƿon, ac ƿe ƿyllað ƿunian ut on ðære stræt."3 Loð þa hi laðode ȝeornlice, oð ðæt hi ȝecyrdon to hys huse. He ða ȝearcode him ȝereord, [aboc him hæfleasne hlaf] ond hi æton. ”
“ Sƿa þu læstan scealt þæt on þis land hider 510 his bodan brinȝað. Brade synd on ƿorulde ȝrene ȝeardas, and ȝod siteð on þam hehstan heofna rice, ufan alƿalda. Nele þa earfeðu sylfa habban þæt he on þysne sið fare, 515 ȝumena drihten, ac he his ȝinȝran sent to þinre spræce. Nu he þe mid spellum het listas læran. Læste þu ȝeorne his ambyhto, nim þe þis ofæt on hand, bit his and byriȝe. þe ƿeorð on þinum breostum rum, 520 ƿæstm þy ƿliteȝra. þe sende ƿaldend ȝod, þin hearra þas helpe of heofonrice. ”
“ Nu hæbbe ic þine hyldo me ƿitode ȝeƿorhte, and þinne ƿillan ȝelæst to ful moneȝum dæȝe. Men synt forlædde, Adam and Eue. Him is unhyldo 730 ƿaldendes ƿitod, nu hie ƿordcƿyde his, lare forleton. Forþon hie lenȝ ne maȝon healdan heofonrice, ac hie to helle sculon on þone sƿeartan sið. Sƿa þu his sorȝe ne þearft beran on þinum breostum, þær þu ȝebunden liȝst, 735 murnan on mode, þæt her men bun þone hean heofon, þeah ƿit hearmas nu, þreaƿeorc þoliað, and þystre land, and þurh þin micle mod moniȝ forleton on heofonrice heahȝetimbro, 740 ȝodlice ȝeardas. ”
“ Adames and Euan, ƿæs Abeles ȝield 1110 on ƿoruldrice. þa ƿord acƿæð ord moncynnes: "Me ece sunu sealde selfa siȝora ƿaldend, lifes aldor on leofes stæl, þæs þe Cain ofsloh, and me cearsorȝe 1115 mid þys maȝotimbre of mode asceaf þeoden usser. Him þæs þanc sie!" Adam hæfde, þa he eft onȝan him to eðelstæfe oðres strienan bearnes be bryde, beorn ellenrof, 1120 XXX and C þisses lifes, ƿintra on ƿorulde. Us ȝeƿritu secȝað þæt her eahtahund iecte siððan mæȝðum and mæcȝum mæȝburȝ sine Adam on eorðan ”
“ Abram þa leofode v ond lxx ȝeare ȝeare þa he ferde.] 5 [omitted: Mid his ƿife Sarai, ond mid Loth, ond] mid ealre fare ond mid eallum æhtum, oð þæt hi comon to þam lande Chanaan.6 Ond Abram sceaƿode ðæt land, [omitted: oð þam heahtreoƿe æt Morech æt Sichem] ond ða ȝemæru: Chananeus ƿæs þa on lande 7 Ȝod þa ȝesƿutelode hyne sylfne Abrame, ond cƿæð him to, "Þinum ofsprinȝe ic forȝyfe ðis land." Hƿæt, þa Abram arærde ðær an ƿeofod Ȝode, þe him æteoƿde. ”
“ Sceolde hine yldo beniman ellendæda, 485 dreamas and drihtscipes, and him beon deað scyred. Lytle hƿile sceolde he his lifes niotan, secan þonne landa sƿeartost on fyre. Sceolde feondum þeoƿian, þær is ealra frecna mæste leodum to lanȝre hƿile. þæt ƿiste se laða ȝeorne, 490 dyrne deofles boda þe ƿið drihten ƿann. Ƿearp hine þa on ƿyrmes lic and ƿand him þa ymbutan þone deaðes beam þurh deofles cræft, ȝenam þær þæs ofætes and ƿende hine eft þanon þær he ƿiste handȝeƿeorc heofoncyninȝes. ”
“ Laȝon þa oðre fynd on þam fyre, þe ær sƿa feala hæfdon ȝeƿinnes ƿið heora ƿaldend. Ƿite þoliað, hatne heaðoƿelm helle tomiddes, 325 brand and brade liȝas, sƿilce eac þa biteran recas, þrosm and þystro, forþon hie þeȝnscipe ȝodes forȝymdon. Hie hyra ȝal besƿac, enȝles oferhyȝd, noldon alƿaldan ƿord ƿeorþian, hæfdon ƿite micel, 330 ƿæron þa befeallene fyre to botme on þa hatan hell þurh hyȝeleaste and þurh ofermetto, sohton oþer land, þæt ƿæs leohtes leas and ƿæs liȝes full, fyres fær micel. ”
“ Us ȝeƿritu secȝað þæt heo on sealtstanes sona ƿurde anlicnesse. æfre siððan se monlica (þæt is mære spell) stille ƿunode, þær hie stranȝ beȝeat 2570 ƿite, þæs heo ƿordum ƿuldres þeȝna hyran ne ƿolde. Nu sceal heard and steap on þam ƿicum ƿyrde bidan, drihtnes domes, hƿonne doȝora rim, ƿoruld ȝeƿite. þæt is ƿundra sum, 2575 þara ðe ȝeƿorhte ƿuldres aldor. Him þa Abraham ȝeƿat ana ȝanȝan mid ærdæȝe þæt he eft ȝestod þær ƿordum ær ƿið his ƿaldend spræc frod frumȝara. ”
“ Him þa Noe ȝeƿat, sƿa hine nerȝend het, under earce bord eaforan lædan, ƿeras on ƿæȝþæl and heora ƿif somed; and eall þæt to fæsle frea ælmihtiȝ 1360 habban ƿolde under hrof ȝefor to heora ætȝifan, sƿa him ælmihtiȝ ƿeroda drihten þurh his ƿord abead. Him on hoh beleac heofonrices ƿeard merehuses muð mundum sinum, 1365 siȝora ƿaldend, and seȝnade earce innan aȝenum spedum nerȝend usser. Noe hæfde, sunu Lameches, syxhund ƿintra þa he mid bearnum under bord ȝestah, 1370 ȝleaƿ mid ȝeoȝoðe, be ȝodes hæse, duȝeðum dyrum. ”
“ Ond Ȝod him sealde tacn ðæt nan ðæra ðe hine ȝemette hine ne ofsloȝe. 16 Cain eode fram Drihtnes ansyne ond he ƿunode flyma on ðam eastdæle ðæs landes, ðe is ȝenemned Eden.17 Cain breadc his ƿiues ond heo ȝeacnode ond acende Enoh. Cain þa ȝeƿorhte him ane burh ond ȝenamode þa burh be his sune Enoh. 18 Ƿitodlice Enoh ȝestrynde Irad, Irad ȝestrynde Mauiehel. ”
“ Saba ond Hefila ond Sabatha ond Reȝma ond Sabatacha.] Chuses suna Remȝma ȝestrynde ii sunu, Sabba ond Dadan.8 An þære ƿæs Nenroth; þe Nemroth ƿæs mihtiȝ on eorþan 9 ond stranȝ hunta ætforan Ȝode. Be þam ƿæs ȝecƿeden biȝƿord, sƿa sƿa Nemroth stranȝ hunta ætforan Ȝode. 10 His rices anȝin ƿæs Babilon ond Arah, ond Archat ond Cahanne on þam lande Sennar. 11 Of þam lande ferde Asur, ond ȝetimbrode þa buruh Niniuen [corrupted: ond Rehoboth Ir] . Oþre burh he ȝetimbrode eac, þe hatte Chale. 12 Þa þriddan burh þe he arærde het Reson, betƿux Niniuen ond Cale. ”
“ Ic me oneȝan mæȝ 1830 þæt me ƿraðra sum ƿæpnes ecȝe for freondmynde feore beneote. Saȝa þu, Sarra, þæt þu sie sƿeostor min, lices mæȝe, þonne þe leodƿeras fremde fricȝen hƿæt sie freondlufu 1835 ellðeodiȝra uncer tƿeȝa, feorren cumenra. þu him fæste hel soðan spræce; sƿa þu minum scealt feore ȝebeorȝan, ȝif me freoðo drihten on ƿoruldrice, ƿaldend usser, 1840 an ælmihtiȝ, sƿa he ær dyde, lenȝran lifes. Se us þas lade sceop, þæt ƿe on Eȝiptum are sceolde fremena friclan and us fremu secan. ”
“ Ȝod bletsode ða Noe ond his suna, ond cƿæð him to, "Ƿeaxað ond beoð ȝemenifylde ond afyllað ða eorðan! 2 Ond beo eoƿer eȝe ond oȝa ofer ealle nytenu ond fuȝelas ond ofer ealle ða ðinȝc ðe on eorðan styriað. Ealle sæfixas syndon eoƿrum handum betæhte. 3 Ond eal ðæt ðe styrað ond leofað beo eoƿ to mete, sƿa sƿa ȝroƿende ƿyrta ic hi betæce ealle eoƿ. ”
“ Sittan læte ic hine ƿið me sylfne, sƿa hƿa sƿa þæt secȝan cymeð on þas hatan helle, þæt hie heofoncyninȝes 440 unƿurðlice ƿordum and dædum lare" Anȝan hine þa ȝyrƿan ȝodes andsaca, fus on frætƿum, (hæfde fæcne hyȝe) , hæleðhelm on heafod asette and þone full hearde ȝeband, 445 spenn mid spanȝum; ƿiste him spræca fela, ƿora ƿorda. Ƿand him up þanon, hƿearf him þurh þa helldora, (hæfde hyȝe stranȝne) , leolc on lyfte laþƿendemod, sƿanȝ þæt fyr on tƿa feondes cræfte ”
“ Fiftena stod deop ofer dunum se drenceflod monnes elna; þæt is mæro ƿyrd! 1400 þam æt niehstan ƿæs nan to ȝedale, nymþe heof ƿæs ahafen on þa hean lyft, þa se eȝorhere eorðan tuddor eall acƿealde, buton þæt earce bord heold heofona frea, þa hine haliȝ ȝod 1405 ece upp forlet edmodne flod streamum stiȝan, stiðferhð cyninȝ. þa ȝemunde ȝod mereliðende, siȝora ƿaldend sunu Lameches and ealle þa ƿocre þe he ƿið ƿætre beleac, 1410 lifes leohtfruma, on lides bosme. ”
“ He ƿeox þa 21 ond ƿearð on þam ƿestene scytta, ond hys modor him ȝenam ƿif on Eȝypta lande. [Þæt ƿed æt Bersabee] 22 On ðære tide cƿæð se cyninȝ Abimelech ond hys ealdorman Pichol to Abrahame ðus, "Ȝod sylf ys mid ðe on eallum þinum ƿeorcum. 23 Behat me nu ðurh Ȝod, þæt ðu me ne deriȝe ne minum æfterȝencȝum ne minum ofsprinȝe, ac cyð him mildheortnysse, sƿa sƿa ic cydde ðe." ”
“ Lamech leodȝeard, lanȝe siððan ƿoruld bryttade. Ƿintra hæfde tƿa and hundteontiȝ þa seo tid ȝeƿearð þæt se eorl onȝan æðele cennan, sunu and dohtor. Siððan lifde 1230 fif and hundniȝontiȝ, frea moniȝes breac ƿintra under ƿolcnum, ƿerodes aldor, and V hund eac; heold þæt folc teala, bearna strynde, him byras ƿocan, eaforan and idesa. He þone yldestan 1235 Noæ nemde, se niððum ær land bryttade siððan Lamech ȝeƿat. Hæfde æðelinȝa aldorƿisa V hund ƿintra þa he furðum onȝan bearna strynan, þæs þe bec cƿeðaþ. ”
“ Ȝif ic ƿaldendes ƿillan cuðe, hƿæt ic his to hearmsceare habban sceolde, 830 ne ȝesaƿe þu no sniomor, þeah me on sæ ƿadan hete heofones ȝod heonone nu þa, on flod faran, nære he firnum þæs deop, merestream þæs micel, þæt his o min mod ȝetƿeode, ac ic to þam ȝrunde ȝenȝe, ȝif ic ȝodes meahte 835 ƿillan ȝeƿyrcean. Nis me on ƿorulde niod æniȝes þeȝnscipes, nu ic mines þeodnes hafa hyldo forƿorhte, þæt ic hie habban ne mæȝ. ”
Common terms
Similar works
The Gospel of Saint Mark in West-Saxon…Ælfric's Lives of Saints — Passion of Saint Sebastian…The Gospel of Saint Luke in West-Saxon…Rune poems (Anonymous)Sermo Lupi ad anglos quando Dani maxime persecuti sunt eos…Ælfric's Lives of Saints — The Maccabees…Euangelium Secundum Mattheum: The Gospel of Saint Matthew in West-Saxon…Anglo-Saxon Chronicle (A-Prime…Euangelium Secundum Mattheum: The Gospel of Saint Matthew in West-Saxon…Euangelium Secundum Mattheum: The Gospel of Saint Matthew in West-Saxon…
