Anonyme

“ Plus enim contumeliae aurum accipit, ex quo facti sunt angeli, quam argentum, ex quo facti sunt homines, si foeditate impleatur. Quare in Adam non est materia argentea immutata, aut, si mavis dicere, lutea, sed eadem remansit quae antea erat. Itaque, qualis in illo fuit, talis in nobis est. An non ait Paulus ex eadem massa lutea fieri aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam? Neque dicendum est vas honorificum ex inquinata materia esse factum. Sumus igitur vasa argentea, malo dicere quam lutea, fuimusque diu vasa contumeliae, damnationis, inquam, et mortis, non obdurationis. ”

“ Munera tua, iuvenis, grata sunt mihi sane et accepta, pro quibus oraculum vicissim reddidi, miserum illud quidem et triste, vellem laetius: sed in mea manu non est hoc facere. Ego nosco fata, non statuo; ego denunciare fortunam possum, non mutare, ego sortium index sum, non arbiter: meliora denunciarem, si meliora te manerent ”

“ Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Quid ergo dicemus? numquid iniquitas apud Deum? Absit. Moysi enim dicit: Miserebor cui misereor, et misericordiam praestabo cuius miserebor. Ergo non volentis neque currentis, miserentis Dei est. Dicit enim sriptura Pharaoni: quia in hoc ipso excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et annucietur nomen meum in universa terra. Ergo cuius vult miseretur, et quem vult indurat. Dicit itaque mihi : quid adhuc quaeritur? voluntati eius quis resistet? O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numqui dicit figmentum ei qui se finxit: quid me fecisti sic? ”

“ Jupiter, ut lupum rapacem creavit, leporem timidum, leonem animosum, onagrum stolidum, canem rabidum, ovem mitem, ita homini alii finxit dura praecordia, alii molia, alium ad scelera, alium ad virtutem propensiorem genuit. ”

“ Nam quid obstat, haec simul vera esse? num quia potest aliter evenire continuo eveniet? Longe diversum est aliquid posse fieri et aliquid futurum esse. Possum esse maritus, possum esse miles aut sacerdos, numquid protinus et ero? minime. Ita possum aliter agere quam eventurum sit, tamen non aliter agam : et in manu Iudae erat non peccare, licet foret provisum, sed peccare malvit, quod iam sic fore erat praescitum. Quare rata est praescientia, remanente arbitrii libertate. Haec ex duobus alterum electura est: nam utrumque agere non licet, et utrum electura sit, lumine suo illa praenoscit. ”

“ Sed alia ratio est de futuro, quod variabile est, nec pro certo sciri potest, quod incertum est. Ideoque, ne Deum fraudemus praescientia, fateamur certum esse quod futurum est, et ob id necessarium, hoc est quod nos libertate arbitrii privet. Neque est quod dicas id quod modo significabas, non ideo quod Deus providerit futura, ita fore; sed quia ita futurum est Deum providisse, et hoc vulnus infligas Deo, ut necesse ei sit futura praescire.
LAU. Armatus pulchre ad pugnam munitusque venisti: sed animadvertamus uter decipiatur, ego an tu. ”

“ Nolimus altum sapere, sed timeamus ne simus philosophorum similes, qui dicentes se sapientes, stulti facti sunt; qui ne aliquid ignorare viderentur, de omnibus disputabant apponentes in caelum os suum, atque illud scandere, ne dicam rescindere volentes, quasi superbi ac temerarii gigantes, a potenti brachio Dei in terram praecipitati sunt, atque in inferno, ut Typheus in Sicilia, consepulti. ”

“ In quo cum sis laute acceptus, et cuius nomine mihi gratias egisti, ingratus es si dicas per me coactum te esse illud evomere, aut esurientem dimissum qualis venisses; cenam est istud petere, non prandium, velle accusare, et petere tibi apponi ambrosiam ac nectar, deorum cibos, non hominum. Ego tibi pisces atque aves de vivariis meis, et vinum de suburbano colle apposui, ambrosiam vero et nectar ab ipsis petas Apolline et Iove.
AN. Quam ambrosiam aut quod nectar nominas, poeticas res et fictitias? Relinquamus haec inania diis inanibus et fictitiis, Iovi et Apollini ”

“ Itaque faciam quod petis, quod eram etiam mea sponte facturus. Quae enim adhuc dicta sunt, non erant quae me dicturum constitueram, sed quae ipsa defensionis ratio postulabat. Nunc accipe quid mihi persuadeat, et fortasse etiam tibi persuadebit praescientiam non esse impedimento arbitrii libertati. Sed utrum mavis pauculis me verbis perstringere, an complusculis lucidius exequi?
AN. Mihi vero qui lucide loquuntur nunquam non videntur brevissime loqui; qui autem obscure, licet paucissima dicant, plus quam longissimi fuerunt. ”

“ AN. Profecto hoc modo ego, si forem Sextus, Apollini responderem; quid autem ipse contra Apollo?
LAU. « Immerentem te atque innoxium vocas, Sexte? ne erres, scelera quae admissurus es inculpa sunt, adulteria, proditiones, periuria, et velut hereditarium tibi superbia » : an hic Sextus dicat: « Tibi potius scelerum meorum adscribenda est culpa; necesse est enim me peccare, quem tu peccaturum esse praescisti »?
AN. Insanus sit, si ita respondeat Sextus, non solum iniustus. ”

“ Itaque et tu pro qualitate ingenii male ages, et Iupiter pro actionum tuarum atque operum modo male mulctabit, et ita foreper Stygiam paludem iuravit ».
AN. Semetipsum belle Apollo excusat, Iovem vero vel magis accusat: nam ego aequior sum Sexto quam Iovi. Expostularet itaque optimo iure sic: « Et cur meum crimen est potius quam Iovis ? quandoquidem nisi prave agere non licet, cur me Iupiter suo crimine condemnat? Cur me sine culpa ulciscitur? quicquid facio, non libero arbitrio facio, sed necessitate: voluntati potentiaeque suae obsistere qui possum?» ”

“ Brevi dicam, multo sunt plura quae ignorantur. Unde Achademici, falso illi quidem, sed tamen nihil nobis plane cognitum esse dicebant.
AN. Ego vero fateor istuc verum esse quod dicis, sed nescio quomodo impatiens sum et avidus, ut impetum animi cohibere non possim. Nam quod de pennis avium dixisti, non esse dolendum si illas non habeam, quas nemo habet, audio: sed cur tamen recusare deberem alas, si modo Daedali exemplo assequi possem? Nunc vero quanto praestantiores alas concupisco? ”

“ AN. Hic te teneo. An ignoras praeceptum esse philosophorum quicquid possibile est, id tanquam esset debere concedi? possibile est aliter evenire quam praescitum est, concedatur ita esse eventurum: per quod falli iam praescientiam manifestum est, cum aliter eveniat quam illa crediderat.
LAU. Philosophorum mecum formulis agis? Quasi vero eis contradicere non audeam. ”