Richard Simon

“ Profitetur Vossius se non Rabbinos, sed Christum sequi Magistrum, & in ea quam Christus ipse approbavit versione acquiescere; Simonioque auctor est ut cesset novam facrarum literarum moliri versionem, quod purior magisque genuina introduci nequeat Scriptura quam illa quæ à Christo & Apostolis nobis tradita est. Placet quidem in hoc Vossius quod Græcis Interpretibus plurimum tribuat; plus etiam placiturus, si non eos ab omni prorsus errore immunes affirma- ret, atque ab illis ne quidem in minutioribus recedendum esse, utpote qui Prophetæ,noh Interpretes, ipsi videantur. ”

“ Imò præter linguam Grxcam in Ægypto audiebatur lingua Coptica, in Syria Syriaca, & in Judæa Judaica , feu Chaldæo.Syriaca. Ex libro Euangeliorum difcere potuit Vossius, sermonem Judxorum qui Hierosolyma incolebant, quæ inter urbes 6c oppida reponi debent, Chaldæum five Syriacum fuisse, nec Christum Judæos urbis ullius Græcè, fed Syriacè alloquutum fuisse. Hanc etiam postea Judei qui regionem istam incoluêre, licèt corruptam, retinuerunt, uti probari potest exemplo Talmudis, qui vulgò ab ipsis Hierosolymitanus appellatur, & lingua qua conceptus est liber ille vocatur quoque Hierosolymitana. ”

“ Sic etiam Hierofolymis in Synagoga Alexandrinorum qui Grcè loquebantur, non dubito quin facer contextus primò Hebraice pro antiquo Synagogarum ufu non lectus fuerit, deinde Græcè ab aliquo interprete ex antiqua etiam consuetudine judeorum, qui inde jam a reditu exilii Babylonici, postquàm lingua Hebraica desrit effe vernacula, fibi prepofitos habuerunt Interpretes qui verba Hebraica in patrium sermonem converterent, ut ab omnibus etiam plebeiis intelligerentur. ”

“ At Masorethæ, qui legendum esse schilo arbitrati sunt, prifcam literam Jod retinuêre, qua non obstante, etiam hodiernis temporibus cum Græcis Interpretibus legere possumus schelo, uti revera legunt nonnulli Judæorum Magistri. Hec non debuit ignorare Vossius, qui toties Judæos in jus vocat, quique scribit, eos qui negant hunc locum a Judæis corruptum esse, Prophetias omnes abolere. ”

“ De addendis quidem notis Maforethicis ad Bombergianas editiones maximæ suborte funt difficultates, quia pauci funt etiam in- ter Judæorum Magistros qui artem Maforethicam bene calleant; quas tamen improbo ac duro labore fuperavit R. Jacob Ben Hajim, primus Masoræ instaurator. Utrùm autem in alendis Judæorum , quos conduxerat Bombergus, centuriis patrimonium dilapidaverit, uti contendit Vossius, non anquiro, neque de hoc nunc agitur negotio. Complura iis quæ jam a me allata funt facilè adjici possent, forsan necab instituto aliena ”

“ Rectè quidem Vossus J udæorum codices in multis vitiatos esse scripsit: quorum scilicet eadem omnino fors fuerit atque Græcorum Latinorumque librorum ; dignusque est Georgius Hornius qui fibilis omnium excipiatur, cum doctissimo Vossio opponit sanctiones Regum, Principum ac Magiftratuum, quibus volunt ut eæ solùm in Ecclesiis contextus Biblici verfiones legantur, quæ ad exemplaria Hebraica adornaræ fuerint; quasi vero ejusmodi sanctiones Principum codices Juderum ab omni prorsus menda integros servare potuerint. At in eo caftigandus etiam Vossius, quod nonnullos
B. Hieron. ”

“ Sive Moysem dicere volueris, inquit Hieronymus, auciorem Pentateuchi, sive Esdram ejusdem instauratorem, nonrecuso. Verùm utrùm Moyses ipse earn quam sub ejus no mine habemus historiam totam literis mandàrit, vel ex parte a Notariis illis qui res ætatis suæ conscribebant, chartis excipi jusserit, major est difficultas. Tamen in quamcunque partem res cadat,Moyses totius Legis auctor & scriptor cenfebitur, ut optime a Simonio jam annotatum fuit, quia Scribæ illi, si qui jam à Moysis tempore exriterunt, ab eo in omnibus pendebant. ”

“ Constat autem, inquit, vel ex ipsis sacris literis, ut alias gentes, ita quoque veteres Hebræos non tn codicibus, quod serum demum factum, sed in voluminibus & continuatis pellibus libros Jitos descripsisse. Quid necesse fuerit ut ad veteres Hebrxos recurreret Vossius minimè capio, cùm etiam ætate nostrâ Judæi in libris qui Synagogarum usus serviunt, ejusmodi voluminibus utantur : nec ideo tamen Legem in quinque partiuntur volumina; fed eam ex antiquo more, quem etiam Christi temporibus obti- nuisse crediderim, unico volumine comprehendunt. ”

“ Locus de quo agitur extat his verbis conceptus in Quæstionibus feu Traditionibus Hebraicis in Genesim ejusdem Hieronymi. Hebræi quod sequitur, Et nescivit cùm dormisset cum ea, & cùm surrexisset ab ea, appungunt desuper quasi incredibile & quod rerum natura non capiat, coire quempiam nescientem. Testatur Vossius complura se consuluisse exemplaria MSS. & in omnibus scriptum invenisse apponunt pro appungunt. Verius dixerit in nullis qui probx notæ fuerint codicibus se invenisse apponunt. ”

“ Illud enim prifcis Ecclesiæ Patribus, Epiphanio, Hieronymo, Ruffino, etiam Eusebio & Africano, quos in suam sententiam pertrahere conatur, prorsus fuit incognitum: neque unquam pariter certissimis rationibus demonftrabit Vossius, quod tam confidenter asseverat de codice Samaritano, qui penès Origenem fuerit, fruftraque ejus rei testes profert Eusebium, Africanum, Syncellum, imò & ipsummet Origenem, qui de hoc exemplari Sama- ritano prototypis, ut loquitur, literis exarato ne quidem per somnium unquam cogitârunt. ”

“ Contextus scilicet Hebrxus in Origenis Hexaplis defcriptus erat literis Hebraicis & Græcis, ut jam observatum fuit. Quare Eufebius cogitans de exemplaribus Hebraicis, quę tunc à plerisque Hebraice nefcientibus legebantur, quia illorum characteres Græci erant, asserit Origenem fibi comparâsse exemplar Hebræum characteribus etiam Hebræis exaratum: quî enim aliter fieri potuisset, cum Judæos lingua Hebraicę Magistros habuerit, non Samaritanos? ”

“ Quod vero mox fubjungit vir doctus de depravatis Judæorum codicibus deditâ operâ in rebus chronologicis, non est cur iterum illud ad examen revocemus, cum jam fuperiori fcripto fusiùs demonstratum fuerit in hoc Vossium gravissimè allucinatum esse, nec ea similiter quæ de Danielis Prophetia etiam Ju- dæis cognita jam quoque allata funt, hîc opus est repetere. Juvat nunc ea excutere quæ tanquam minus commode a LXX. Interpretibus reddita carpferat Simonius, eadem que obstinato animo Vossius tuetur. ”

“ Michææ, ubi hæc habet: Interpreta- tio LXX. (si tamen est LXX. Josephus enim scribit, & Hebræi tradunt, quinque tantum libros Legis Moysis ab eis translatos, & Ptolemæo Regi contraditos) tantum discordat in præsenti loco ab Hebraica veritate, ut nec Capita possimus ex æquo ponere, nec eorum simul sententias explicare. Verùm longe aliud sentit Vossius, qui non solùm rei malè translatæ ubique patrocinium quęrit, ut verbis Hieronymi utar, fed palamtestatur se non dubitare Propheticos libros a LXX. Interpretibus Gręcè fuisse redditos, licèt olim dubitaverit. ”

“ Beatus quidem Hieronymus omnium fere ætatis suæ Do £ lorum maledicta in se convertit, quod viam communem & longo Ecclesiarum usu approbatam deferens, ad judxorum castra videreturse recipere, parumque abfuit quin ab Ecclesia tanquam novator ejiceretur; imo & tate nostrâ illius vernonem damnat Vossius, eamqueappellat Rabbinicam: fed doctimus ille Pater reprehenforibusistis occurrens, qui damnare possunt, docere non possunt, Ar- tem Criticam exercuit, & iisa quibus reclamatum est, suis libris abunde satisfecit. ”

“ Verùm inde jam ab octingentis annis scripsit R. Saadias opuscula quædam de re Grammatica, ex quibus constat etiam ante illa tempora ejusmodi punB:a vocalia Bibliorum codicibus adjecta fuiflfe. Quorsum meminit Masoretharum, quos punctorum inventores fuisse non diffiteor, cum & ipsi diu ante Magistrum Saadiam floruerint ? Verùm, inquit Vossius, adeo recentia esse puncta vel ex eo satis est manifestum, quod nullus liber, nullumque appareat monumentum, quod quidem quingentis annis sit vetustius, in quo ista compareant. ”

“ Quis autem sit Lamuel ille, ignoratur. Judæi plerique exiftimant Salomonem indicari, non fecus ac per Imma- nuel, ut auctor est Aben Esra, indicatur Messias; 6c appellationis istius rationem fumit ex eo quod Lamuel fignificet illis Deus, quia nimirum Salomonis temporibus, ait idem Aben Efra, Deus unus ab Hebræis colebatur. Sed de originatione vocis Lamuel non est cur simus foliciti, maxime cùm LXX. earn non exhibeant, & divrsâ plane ratione verba contextûs Hebraici legerint ac converterint. ”

“ Inde factum est.
ut Theologi illi, qui Reformatorum nomen ambiunt , antiquas Ecclesiæ versiones parvi fecerint, si perpaucos exeipias, qui nævos etiam in contextu Judaico, non fecus ac in illius Interpretibus, deprehenderunt. Verùm longe ultra progressus Issacus Vossius à receptis Protestantium moribus recessit, ac palàm Judæos falfitatis accusavit, quod multa è fuis codicibus Christianæ Religionis odio de industria post Christi adventum & everfa Hierofolyma, expunxissent ”

“ Verum uti nullatenus probabile est exemplar Samariticum, quod idem prorsus erat atq ue Judaicum , in Hexaplis extitisse; ita verifimile est diversas exemplaris Samaritici à Judaico lectiones Origenem inter Scholia sua retuliOè, quas non ex codice Samaritano prototypis illis literis descripto, uti com- mentus est Vossius, fed ex Græca Pentateuchi Samaritani versione à Samaritanis ipsis accuratâ defcripferat. ”

“ Moxtamen, seipsum veluti castigans Vossius, fatetur ingenue merito damnatum à Simonio Spinosam velut indoctum & futilibus nimiùm argumentis quofcunque fere S. Scripture libros abjudicantem ab illis quibus semper attributi suëre auctoribus. Verùm indoctiores ipso Spinosâ se ostendunt, qui libros Scripturæ Sacrx ftatim tribuendos iis effe exiftimant quorum nomina prferunt. Damnanda quidem Spinosæ malignitas; sed non statim ea omnia quæ habet de sacris Scriptoribus damnanda funt, quod in aliquibus cum viris pietate & eruditione confpicuis confentiat. ”

“ Sed doctissimum illum Patrem toties allucinatum suisse quoties illos deserit, ut existimat Vossius, pernego. Capite secundo Commentariorum in Isajam ad hęc verba, ^uiefcite ab homine cujus spiritus in naribus ejus, quia excesus reputatus est ipse, miratur Septuaginta Inrerpretes. tam perspicuam, ut ipsi videtur , de Christo Prophetiam in Græcum noluisse vertere, damnatque Judæos, qui verbum quod in Hebręo est ambiguum ø in deteriorem partem interpretati sint. ”

“ Si verum est usque ad A4ulIx tempora non aliam in omnibus Judæorum Synagogis lectam fuisse Scripturam quam Græcam LXX. Seniorum interpretationem, qua ratione fieri potuit, ut F lavius Josephus Legem Moyfis in Synagoga Hebraicè interpretatus sit, ut affirmat Vossius qui similiter asserit eumdem Josephum, omnium sui seculi- Hebræorum longè erud-itifiìmnffi, historiam belli Judaici antequam Græcè scriberet, lingua Hebræâ edidisse? Tamen, si credamus Vossio, lingua Hebræa penitus deperdita fuerat : sires ita sit, cur hanc appellat linguam patriam Josephi ? Conveniet nulli qui secum dijfidet ipsi. ”

“ Non ideo tamen relicta est contextus Hebraici lectio, ad cujus duntaxat auxilium veniebat Græca interpretatio. Neque id diffitebitur Vossius, qui asserat josephum 8c Philonem, qui erat Alexandrinus, Hebraice doctos fuisse. Quandonam igitur periit lingua Hebraica? An tempore Aquilæ, quem futilissimum vocat Interpretem Vossius ?
Verum ipse etiam agnoscit, Origenis tempore Alexandriæ , & Hieronymi ætate Tiberiade, celeberrimas suisse lingue Hebraicæ Scho- las.Conservatas autem fuisse post Hieronymum Tiberiadis Scholas. ”