Johann Nicolaus Hert

“ Quod si vero talis fit aggressor, qui quidem proprie dittam inju- riam inferre nequeat, si tamen hinc periculum vitae immineat, neque illud nisi nece invasoris declinari possit, etiam talem invasorem ex commendatione naturali occidere licebit. Itaque si homo furioius in eo sit, ut mihi vitam eripiat, idque periculum aliter evitare nequeam, non magis huic, quam beftias me involanti ut parcam, obligor. ”

“ Nos, ut communem, ita veram
hanc diftindionem arbitramur, quam cum antiquis ac mediae aetatis Feudiftis, etiam reeentiores, Magnis. Dn. Schütz, Ludvrellus, Struvius, Schultzius, Carpzovius, Gotfrid. Suevus, Finckelthufius, Reusnerus, VEIl. tejus, Obrechtus, Hattyferus, Rudingerus, Bronchorft, Camillus de sa Ratha Casertae Comes Neapolitanus, & Thomas Cragius Anglus, am. pleduntur. '
II. .feudum Nobile eile, quod nobilitat eum cui conceditur, vel cui nobilitandi vis ineft, negant V ultejus, Obrechtus, Niellius,Lud. wel, Dn. Struvius, Dn. Carpzovius, Dn. ”

“ Snobelius, Schultz, Suevus, Reusnerus, qui & hanc negantem sententiam receptiorem elfe ait. At contra asserunt veteres fere omnes ad 2. F. 10. & ex recentioribus, Cragius, Gothofredus Antonii, Finckelthufius, Bitschius: cum quibus & faciunt, Gailius, Schenckius Baro, Cujacius, Antonius Contius, Rofen- thal, Menochius, Sonsbecius, Borcholt, Zafius, & Rudingerus. Nos, ut 1 minime dubitamus, reselli experientia, & ipsorum primae iententiae pa- tronorum testimoniis, quod Reusnerus dixit; ita pro poftrema, quse magis cum textibus Juris Feudalis convenit , nec rationi adverfatur, ^ pugnabimus. ”

“ Bonae fidei fimpliciter esle scribit Oldendorpius, Duarenus, & Dn. Struvius, qui in hanc sententiam etiam Jafonem lau- dat, quod eo casu solum, si cum Principe initus fit, concedunt, Bal- dus, Bertachinus, Petrus Nicolaus Mozzius, Zafius. At ftridi contra Juris ell, Alvarotto , Matthaeo de AiHiAis , Caccialupo , Hannetoni, Curtio Juniori, Claro, Schradero, Rosenthalio, Intrigliolo, Arumaeo, Setfero. Nobis Dn. Ludwelli, hic a communi sententia discedentis, & contradum aliquem Feudalem, ab aliis cont:rad'ibus & negotiis diftin&um, non agnofcentis, argumenta non omnino contemnenda videntur. ”

“ Si esset privilegium personale, una cum persona extingue- retur nec transiret ad liberos. I£. utique cum persona extinguitur, pa.. riter atque nobilitas, & liberi immediatorum non habent immedieta- tema parentibus jure haereditario,alias vivis Parenti bus non essent im- mediati, sed habent eam a primo concedente & acquirente. Dignitas autemstatus Imperialis superaddit imediatis jus ferendi iiiffragii in Co- initiis, quod quodammodo connexum efl: territorio. ”

“ Turbati verò omnes omnino in In-
tegrum rejiituantur. Fruuntur jure Austregarum, h. e. conceifilm est ipiis, ut coram judicibus certis ele&is, negotia & lites in prima instan- tia, ac antequalll ad Cameram defėr an tur, determinare polEnt, Ordinat. Cameral. part. 2. tit. 3. &' 5. quo loco tamen minime prætereundum, uti illcs beneficio hoc, si vel à similibus, vel ab aliis immediatis in jus vocentur, non etiam ii à mediatis, aliisque privatis, qui illos in Camera in prima instantia convenire pofliintj adeoque requiritur, ut ut:erque tam a∨,quam reus fit immediatus, d. tit. ”

“ Est judiciorum in Italia, Hispania, Gallia, Germania, Praxis multùm diversa, & in eodemltaliae regno, non N eanolitani eadem tamen, quaeRomani, autMediolanenfis fori
quemadmodum & in Germania, alia processus facies ubi jure Saxonico, alia ubi Suevico causæ dirimuntur. Imò, Civitates plerumque fingu- lae, etiam illæ quæ eundem Dominum quandoque agnofcunt, utCon- íhetudinibus, Statutis, discrepant, ita & neceflitatem diverfum quid ab eo quod alibi obtinet, in causarum disceptatione observandi, partibus, vel Advocatis, quin Judici etiam faciunt. ”

“ III. Falluntur, qui exiftimant jus naturae nullum effe, nisi quod refertur ad societatem humanam. Sunt enim naturae leges, quae ho- minem etiam extra societatem viventem obstringurtfj & obi1rinxiC. sent etiam, si nulla unquam fuisset societas : quale illud, Deum co- lere, &c.
IV. Credunt plurimi, non posse probari jus naturae a priori; sed eos falli, & certa demonltratione eaque a priori id ostendi poffe putamus. ”

“ Morte aperiuntur feuda, quando Stirps vasalli virilis, aut si feudum fit foemininum etiam foeminea extinguitur. Propter delidum Vafalli feudurn aperitur variis modis, qui ex jure feudali ejusque interpretibus petendi sunt. Adden!' dus videri pollet tertius modus refiitatio, cujus nulla hic mentio, quia ia feudis majoribus nullum ejus fperari potest exemplum. ”

“ Ubi illas etiam eo casu Novellis prgefert. Quomodo enim potuit Novellas & Authenticas diiIèntientes probare simul? credendus ergo probaffe, quatenus cum fontibus, unde manarunt, non pugnant. Quam sententiam ab omnibus receptam Albericus Gentilis de libris Juris Civilis cap. 6. scribere non veretur. ”

“ Simplex enim amicitia, bona fide, fine animo offen- dendiDominum contraCta., nihil culpae, nec ergo & p.osnae habet.Quid tamen si res coatroverfa fiat, quo animo illa contra&a fit? Onus pro- bandi V ASALLO imponunt Zafius & Hunnius, DOMINO Alvarot- tus, Rosenthal, Schrader, Vultejus. Nos cum Finckelthufio diftinguen- dum exiftimamus, an fimplicem & generalem amicitiam cum inimi- co Domini contraxerit, nec se ad illum conferat, an vero talem ut foe- dus etiam cum ipso iriierit, cumque eo saepius familiariter in locis su- speftis commoretur : priori casu Domino ”

“ Viciiiim alii pec quinquaginta Decifiones, (quas e recentioribus, eruditis Commenta- riis illuftrarunt , Emundus Merillius Professor Academiae BituricenGs, & Johannes Strauchius, JCti celeberrimi) Pandeftarum Jus abrogari", per alias leges non item, exiftimant, quod Hunnio libro de Autoritate Juris cap. 1. q. I. placuit. Eamque Sententiam, licet cum Giphanio se, cerit olim, elegiffe demum Goehaulen part. 2. periculorum Academico- rumquaji. 2. monetFibigius , CoUegio Legali publico Exercit. ”

“ Verba illius latine versa hae sunt: Bodinus & alij judices Sagarum val. de fuperbiunt ideo, quod B. Augustinus similia videatur concedere. Et in libris sane ejus harum rerum nimia est copia, ut mihi quidem vi. deatur satius ei!e dicere, a Pontificiis nonnulla hic addita eise, quam a Viro adeo erudito scripta ; quicquid fit non viia fed audita refert.Qyæ tamen prior Scoti conjeftuta corruptorum librorum, conGanti fide e. ditorum & MSS. codicum facile refellitur. ”

“ Cum enim Regia autorita? variis artibus esset pefliimdata, Duces Comitesque provincias heredita- I rio jam jure adminiftrarent, viribus suis militeque subnixi, jure cum, aliis æqllo. uti noluerunt. Et licet controver1Ìæ Prihcipum & Nobili. um in Judicium eífent deduétæ, judicatum tamen vix quisquam solve_ bat, niii vi armata compulfus : vel etiam planè judiciis repudiatis bel. lo & armis lites suas dirîmebant. ”

“ Germ. Civibus, th. 8. hoc jus & facultatem suffragii feren- di, usque adeo proprium eKe Civium, verorumque Ordinum ac Sta- tuum alicujus Civitatis tuetur , ut effentialn eorum unice conflituat. In eo tantum a Paurmeiftero ac Carpzovio dissert, quod cum illi jure fiiHragii hujus definiant civem, ipse civem saltem aftu eHè nolit, qui Caret illa, five jure, five mjuria,reapfe fit in Statuum five Ordinum seu Civium cenfu. Sunt qui illa Statuum notam esle velint, ut in Circu- tos Imperii relatus pro Statu habeatur, inter quos erat Vir ille, quem infigniter eruditum Limnaeus appellat , lib. ”

“ Subinde deinceps accellerunt quse- dam ita, ur editio quinta, quae ultima edita fuit, adeo aućèa prodierit Francofurti apud Johannem Bernerum & Henricum Heinen, ut plane nova videri poiiit. Produxit nempe diu aetatem Vultejus , cum pg: quinquaginta amplius annos in Conjugio vixerit, atque adjecit inde ejc ;penll autorum aliorum , Rofenthalii etiam & Schraderi observatis, non pauca libris hisce. In libris his judicium, industria, eruditio viri omnia eximia sunt. Quae causa, quare in Camera praecipua ejus sen- tentice in Causis Feudalibus habeatur ratio. ”

“ Basin.

I. Recessus Imperii basis ac fundamentum Juris publici bene dici possunt: at non item scripta polemica, five hoc, sive fuperiori feculo edita, ut existimat Hippolithus. Partium enim studio haec ferviunt, & vera falsis miscent ,* Unde nec diffiteturHippolithus, ea se inde decerpe- re, qnta ipsius propofxto inferv\ant. §. Ubi. hoc unicum & vel absque hac confessione esset, res ipsa tamen loquitur. Plura enim ex hujusmodi scriptis, quam Imperii Receffibus adducit. ”

“ IteitO aliter proceditur ad.. versus eos,qui legitime acquifito jure monetandi, abutuntur, aliterad- versus eos, qui illud jus usurpant cum tamen nunquam illud obtinue- rint à Csesaribus, aut obtinuerint quidem, sed fine Eled-arum confen- su. Priores coercentur privatione ejus quo sunt abuf1, nee restitui pof. stmt citra Ele<51:orum consensum. Pofteriores,si status sint Imperii, iii ordinem rediguntur per circulum, in quo sunt descripts, fin mediad: fiilt a Domino territoru & jus monetandi ab ipsis in totum aufertm, nec ullo modo, ut eo amplius utantur, conceditur. ”

“ In eo tamen cum abolitione non convenit, quod abolitio accufandi neceflitatem remittat, praefcri- ptio facultatem tollat, 1.2.ff.de requir. reis. non neceflitatem. Qyod si ergo Titio accufandi Maevium jus fit, id quidem viginti annorum spatio, si interea non agat Titius, tollitur: necessitas autem accuCandi Maevium, cum nulla fuerit, l. un. C. ut nemo invitus agere vel accusirg fcc. Petrus Heigius part. I. quaji. 39. non item. At, ubi forte Titius deducendo in judicium reum, neceflitatem accusandi sibi fecerit, haud scio an vel sic fieri possit, ut haec præscriptione tollatur. ”

“ Quamvis autem aliamJudicandi, advocandi aliam praxin eile, hinc abunde constet,non abnuo tamen, ita comparatam utri- usque rationem, ut, qui feliciter in foro velJudicis, vel Advocati mune- re defungitur, facile & alterum aífequi possit; nisi, quod quia haudpau- 10 difficilius est cognoscere & judicare, quam difceptare, & causam de- fèndere, multo majoris operae etiam, rationes, quare ita decidendum fit, easque genuinas, & ex intima J unsprudentla cfesumptas, reddere, plus peritiæ in Judice, quam in Advocato, plus doctrinae inJCto, quam in utroque eorum fequiri, manifestum fit. ”

“ Et eam quidem hoc casu probat Clarus, quem Treutleruf adducit, nec .ipse, utvidetur, a sententia ejus alienus Dijp. 31. Vol. 2. tb. 8- lit. d. Nec tamen ullo casu impetrari 'hujusrood necelsitatis accusandi remiilionem ubi ad tribunal r,eus revocetur, existimem j nrfi publica simul fama in eundem crimea conferat, in quem antea acculator. Bachov. ad TreJJtl. vo/.2. parte pos1.' p..1147. haec enim process'us hujus causa ut plurimum est, cap. cum Ji.. le&i. 18. apud Greg. de Accus. & Inscript. ibi Dd. comm. Facbinaus contr. Juris lib. I. cap. 34. circ.fin. ”

“ Egitimatos, etiam per subsequens Matrimonium, ipsoJurisFeudalis; textu in 2. F. 26.§.Naturales}k Feudis removeri, Bronchorfi:, V ul..
tejus, Sonsbecius, Fornenus, Hotomannus, Antonius Contius, Ritters. hufius, Niellius, Struvius, Ludwellus, Reusnerus, Carpzovius aHerunt. At ejus difpofitione non comprehendi,Jacob de Belvifo, Andreas de Ifernia, Baldus, Alvarottus, Schrader, Hartman Piftoris, Bocer, Zafius, Curtius,Rosenthal,Finckelthufius, Gudelinus, tuentur, quam commu. nem esle Clarus voluit.Nobis priorum sententia, si de textu & dispofi. ”

“ Ad onera Imperii ordinaria, quantum duo Ele&ores, ad expeditiones verò TlIfcicas quan... tum tres contribuere cogerentur. ^ De caetero omnes subditi a juris.. difiione Imperii sint imunes, nec ordinationibus, Gonstitutionibus aut Receffibus Imperii teneantur, sint tamen provificise iftae feuda Imperii.
Quid Carolus V. hac Transad-ione fpeâaverit, tradit Monzambtlnus e. 2. 1'1. 4. eire. fin. Transa&io haec Burgundica Germanice extat apud Limn. lib. ”

“ Feudalis esfe exiftimarem, diu divenditis exemplaribus, libellum exiguse molis, fed magni usus, non diutius fruftra a Juris Feudalis Studiosis deliderari, inprimis cum editis libris ejus mentionem honorificam fieri obfervaflem, nle' potiffimum impellente, ut Typo. grapho traderetur, annuit, adjefta tamen conditione, ut in me reciperem onus explicandi ipsius consilii, cum primum illum in Tubingenfi Academia conscriberet , quod le6tionibus publicis, interdum quoque domi suae, cum aliis, tum mihi etiam, expofuerat. ”

“ Nam si uterque nititur jure proprio , ex diversis principiis orto,e. g. si primus agat jure dominii haereditate quaefiti, ifi- .terveniens ut Legatarius, vel aliis modis, non poterit interveniens re- movere petitorem, quia illum prohibere nequit, quo minus suo jure utatur, utuc tota causa tandem difcufsa ac finita jus alterius praevalere necesse fit, cum fieri nequeat, ut uterque in solidum lit dominus ”

“ Id.tamen non promiscue, fed si plures infti- tuti lunt hærėdes, & res unius illorum legata ell, nee id ignoraverit Te- {tatar, tum omnes in partem trafti aeftimationem pro rata præftare te- nentur; fin infcius fuerit, non ab omnibus peti potell: seftimatio, sed ab illo tantum, cujus res est Obvia est hac de re sententia Card. de, Lugo dijp. 24. de jztft. fyjur. feB. 10. n. 264. Quod si vero res illa fim. pliciter heeredis non fuerit,sed secundÚm quid,tum jus illud quod in re illa Teflator habuit vel. ”

“ XXIX. Altera Ccelejlisy quam & fatum ex Platone Ficinus d. 1. appellat, quamque non in sola mente divina, sed in superiore anima: mundi parte, secundum Ficinum, ac etiam in iphaerarum liderumque inclinatione, juxta Bolognetum, pofitam volunt, merito nobis l'epu- diatur. Quamvis enim, mundo universals, animam & rationem in- esle, non minus quam homini, crediderint > cumaliisPhilofophisetiam Plato & Platonici, unde Ciceronis illa 2. de finib. verba. ”

“ Temeritati tamen nulli limites : itaque Bute- vilianus & Chapelanus eo provehuntur, ut Rex nolens volens justitiam, majore quam unquam rigore, in eos exerceret, ne venia coronam lae- deret, rabie coelum & judicium quodvis irritante. Butevillanus quidem fortitudine eximia pollebat, etiam inimicorum testimonio ; quae pru- dentiae inops in eum furorem proruperat, ut aulae fortiffimum quem- que provocaret, nulla ratiońe solennium sacrorum,locive reyerentia plf- blici: *de6 nihil apud ipsum valebat regium Ediftum. ”

“ Malimus tamen Paurmeistero ac Carpzovio Status nomen ad Jus po- tius feiIionis & voti dicendi in Comitiis referentibus, quam illis, qui ad fa&um etiam injustum,quo contra leges Imperii ac legitimae Civi- tatis, jura id aliquis usurpat, pertinere perhibent, aflentiri. Sane uni-,
cam esle exadiflimam, unde Status æfiiÎnantur; notamjjejfiomm & 'Uo- tum ire Comitiis, nonPaurmeisterus, Carpzovius, Conringius, Speidelius falum nobifcum asserunt, sed & Arumaeus de Comitiis 4. inprinc. ”