“ Si autem fupcruenit do-minium post li.conte.li.pend.tune autex caura deduÜa iniu-dicio quas tn tempore Ii.conteit.non habebat locum,fed incę-pit habere post.-tunc bene noceret fnla abfolutoria. Ratio est, quia tunc potuifferferri condemnatoria,p altore per l.si rem. x §.si.de pig.att. Vbi ii postli.conte.superuenit aćłio, quasrpe Ii. contest.non erar,si tn ex causa de prxterito, & in libellum de-dufta potest pro adore ferri fnla:crgo si ferat, nocet in ista ca, vt no.p g!.in d.l. non potest videri.de iud.& per Bar. j. eo. ”

“ In tex.ibi, (non nisi ni (icu dno.) quia cu deturprincipalicer,ut de-struatur opus,qâ poreft nocere,Ut j.eo.l.si tertius.$.officitim. nulluspotest destruere,uClpati,q> deftruatur nisi dns, ideo co tra ipsum solu competit,ut infral.proxi. ubi ponitur ratio. In tex.ibi (ii tamen dns dcsinerct sibi caueri.f prsftat patientiam, q? destruatur,ut j .1. proxinl.ibi, (fed patientia,eu, &c.) In text. ibi, (si non ego,fedprocuratormeus.) ibpplememandante, ut
" habeatlocum quod j.fèquituribi, (aduersusme,&c.) ■" LEX I. ”

“ YBilex inhibet •mopoteratefte, quiauide-batur,q> prohibitio legis deberet intelligi eo casu quo pofleflbrefietmaMdef,'uelfaltem nonbons,licet, nec mala:.h.d.Si autbonsefidei,videbaturceflare:qa bona fides det aliquidoperari, lEt quo ad lucrü, quod patet,quia lucratur frudus bona?fideipofteflbr,utI.fed si lege.§,scire.s. ”

“ In tex.ibi, (i fpellerenopt) quia non interest sua,cum non qrat aliud,nisi liberationern & illam consecutus est promittendo fibi de madato meo iurede. legationis,vt l.delegare. j .de noua.fecus si sua intereffec) vtT e.l.fideiufTori,& patet j .in ver.si ego.ibi reliquum.^ In tex £ (refcisToria.) i.aaioneprima utile, nunc q primo copetebardi.reda,nam illa dire&a fuit fublata per nouationem, led illali, beratio refcinditur ipso iure eodem instants,quatenusdonatio non valet,& loco dire&a:datur vtilis,sicut dicimusin mūliere intercedentc,vt l.quamuis.§.si mulieri. ”

“ Facit quod uoluerunt Are. & Io. And. in rub. de eo qui mitt.in poil. cauià. rei ièr.& d.Ant.in c.2-.de do.& cont.vbi volunt,quod licet ille per que fada eit missio habeat annum ad recuperandum possessionem, tamen millus rotest intra illud tempus ipsum compellere ad vlteriorem litis pro iccutione. fta concludit post ipsos Lu.Ro. fin.LUIs fol. 11. ”

“ In tex.ibi, (fulsit.) fubaudi ut pofietfi1fl:inere fui nã domus proxi.proquaeratcautio,&intelligoqnpromiflbr dominus domus ruinofjE erat negligens in rcparando domu ruinosam, & sic stipulator habui!:juAam causam faciendi impenfam,ut in si.huiusl.&iftomodointelligendopoteritrepetere hasim ' penfas,etiamantequamdomusruat,licetglo.2. hicp^sitafup verbo,fpoflit.) dicatpriumfmRug.non nisi poftruina,fed Dyn.eam reprehendir,perfine huius legis, & etpatet ro, quia damnificatus est culpa prolTIHforis no reficientis, licet domus non durauerit. ergo potest petere hoc damnu, fed glo. ”

“ Quid si h.tbeo'iitulü a ciuitate quæ possidebat ut fuu, tamen erat alterius.
3 \jfy£aUfideipoffesior si habeat authoritatem iudicis, an præfcribat longo ' tempore,vellougiffimo. - ; . a Differentia interfendatariosyliuellarios,vel prccarios, emphyteutas, vel
fuperficiarios remiJ.& quod ifJihabeant vtile dominium sicut qui ha. h erit prtdium veiligal.. ”

“ Bar.fuftinetilla decre.dicenr,<1' cii det aćłio in factum etiam restitutione non conceifl, sifr debet dari exceptio quæ est magis fauorabilis, q ratio no placet,quia dantur ad diuerfa. Nos poffumusdicere, cpilladec.non contradicit,&q? possit intelligifmqčł dicuglJ. qui agnitis.gp detur exceptio,&replica.!. prxhabita rest. fed vr
. ”

“ ADDITIONES.
6 fNontangatur.Vide quod in faao confuluit FuJg.conf.207 .verfl:s fine coiihj., vbi ali^tulu dubitat in casu illo,an mulier cui legarit erat fadlu sub his uerbis eius vxor possit stare,& habitare in domo,in qua habitat de pfenti toto tem pore uitæ suæ dum uixerit in uiduitate,&c.& post eius mprte deueniat in hæ-redem3q? si pars domus per hxrede fuit locata^& in aiia parte ipia habitabat, dubitat3an ipla uxor possit excludi a penfionej&; laudat compotitioncm. ”

“ Videbatur prium poftq uam potesthoc facere,cum in reiuel1'die,petatquis declarati iednm, &aduerfariu?demnariadre. ftituendum,& hoc cadit in debitore,qui restituere pot.Aduer tendum tñiÇF creditor puentus,si vult euitare iudicium,pote.rit nominarein iudicio debicorem,& tncabtbIuctur,dumfDo transferatpoffeflionem in debitorem,itaq?pillupQffitdarili-bellus,non aliter,perl.2.cuibino.C.vbiinremaftio: & si non notninarer,& iudicium agiraretur secum,fnlalara ?eum non noceret debitori,si non fuisset citatus.iuxta not. ”

“ Sierrat in fco,tunc aut neicit se possidere,vel detinere, cum tn re uera poffideat.& ide in d.l. 2.s.tit.j.ubi p ^pc.accjrit dno ignorati pof. sessio,& tn non ufucapiendi ?do,qa ignorat se po{ljdere uel ёt,detinere.Aur fcitfe detinere,iicetignoretiepoffidere,cureuc ra poffideat,& tuc si no crederet uiucapere^p se, uel ,p alioidё si aut credit ialte^p alio ufucapere,licet,p illo no ufucapiar/ej jpfejbnpoffit ufucapere,& tuncufucapit,uts.tit.i.l.iuito.Jlfi. ”

“ J Quid in aBiont reali, an illa per procurat orem quaratur domino sine cefsto ne? quod non. '
4 Si dominus antequam sibi cedatur aHio liberet debitorePLs, an teneat libe-ratio.....
/C 17 r /T* r • Perprocuratoremacquintdno ^. H. t il pOilClS10.ignoranti possessio, & dniu, led quasi dnium,i. ufucapicndi conditio acquirit dno demum scie. r ti.atl:io uero personalis nec scients,nec ignoran ti acquirit ipso 1 iure,ted requiritur cessio.h.d.fEt sic patct,q? ”

“ Ettex.quivr ibi expfte ?riumdicere,expone vcibino.gt.Inrerimaut: anteq reuertat, vel moriatur est in pendenti: quia ignoramus exqua fitbonc dicta vsucapio sustentari debeat. & ita intelligitur iste tex. ”

“ Tcrtul, Bene uerum est,q> illa est ca propter qţlarųoo no impediebatur. uti iure fuo: quia si testametum no fuiffct ruptum impediret, Merito ergo non pot iterum agerede rigore,qiiia videt dedu -cereeandem cautam in iudicio,fmaternitatem, Et istijdpyto cfle verum intelle.istius I. quia sicut prius dixit ad se pertinere hrditatem,quia materitadicir,nuncnon ficin$.fiqui§ autefi prius dixi me dnm,quia emi a Titio, nunc dico me dominum quia hrs fum Sempronij,ÇĮ erat dns, vel et eiuide Titij. NamaJ le.nouam cam acqsiti dnij,nonita hic.ln tex.ibi (po (leaapertis pupillaribus tabulis.) ”

“ Q!lla non interuenit iusta causa:alias fecus, lJtlleredebat illam eise defunQ:i,cui sućceffit, utl.nonfolum. §.quod vulgo.s.de u suca. Videbatur hic,q> si Titius deponit a-pud me res tuas,uel commodau it, & postea fibi fiicceffi, quod pofiirn eas'p () stea uliicapere tit.pro haerede. quasi mutauerim ,1 5 causam poffeffionis fuperucniente noua causa,quia fuccefli,& ubi prius nonpoffidcbam,feddetinebam,tuncefficior uerus poCfefIbr. Sed ?riu est silfciui eas effe tuas, quia non potui cam I>offeflionisrnutare>curnillanon fitiustacaufa,ppmeafcien^ tlam,& fic non efficiorposseffor. ”

“ Tene, ergo rationem gl.q uam gl. pestea probat in uer. item in Cupe-riori,p alium casum similem pof rn.š.in gl.in uer. si aure p aliu ubianimuscoloni operatur retentionem naturaiepro dno, ' SĮa non pot operariretentioneciuilem,quam non habet, idem t; ergo in frućłuario,qui non habet nisi naturalem.tPraedi5:ain naturali poffeiSionejqualiterperdatur. ”

“ Publia.in priti. s. depo.hoc tn vrveru,qnceffataliapfumptio, vt erat hic,qa tradiderat noie filias,alias vr secus,vt si pf, uel mf impendat in rem silis vel filiæ,ÇĮ.a non vf aio donandi impêde..re.ted negotiii illiusgerendi,iecus qn impendit in pfona, vt in 3 l.alimenta.in prin.& in si.Code neg.gest. t Item no. 9' qn trado alteri re tuo noie,& te pfente,videor tradere tibi. ”

“ Ilia rfa non hetlocueo ealu,quo dns nõ transfert dniupp defedu ti.ÇJ.a no v pota!icnarcin eiuspiudiciu:quia mhilominussiresestaliena, trasfert ufu capiedi pdone. Casus est hic: qa cdfat Ca,phlb1tlO"njs,cū no tradtct deipfius pJlldicio,fed si elTet fila bene traltare tur de piudicio (uo,vn licet no trasferat dniu,ne fibi fiat piudi ciu,bn transfert ulucapiendi pdon ep dnm, ga in hoc sibi non piudicat,&iftaestr6huius^.facitl.si uir.J.^paonato.Sedqnes let eadё ró in utroq.tunc^cederetillarfa.LegiticcTo mo>g7rcs erat pupill ;) & tunc ad primu m diaü obstat?riss de d.l. ”

“ Ideo non remanet reus, fed deberet sustinere partes adoris, & ita debet limitari ista l.qua: ioquit de iu re isto vetenj, fecudum quod non eratintroduaull1 beneficium illius legis;Dy.autenl aljter intelle:\it hi.e, qucd etianificomparetintraannum ha-bet locum quod hic dr, quod non recuperat partes rei,necau-diat:de po{fessione, sed de proprietatc Illl, quia dicit, quod a* • ftorqui agebat confeflbria,eratin quaE possessione icruituds. ”

“ Et.p declararione glo. distingueduoscafus indononefactainterpiuges. Nã autdo-natarius fciebat donone no valere,aut credebat ea ualcre. Pri...mo casu nec ufucapit,uel prasfcribitlongo tpep donante, nec et efficitur dns fru&uum, re tamen perempta non tenetur re-x stituere ultraquamsitfaduslocupletior,utinlegib.hicallega tis in gl.& hoc vr verum,etiam si res donata non erat donatis, sed aliena,quia non porerat dici bon.si. poffefforfi credebat ti. nullum effe,licet te ueraeffet ualidus,quia donans non fiebat pauperior,cum non effet sua res donata.ad hoc: j .pro emp.1.2. ”

“ Det ergo intelligi illa lex qn apparerct de aio redpietis in piiu. na si est feruus,vel si est uerus ,pcurator habEs ad hoc madatu, hocfufficit una cn intetionetradetis,&expreftionc, licet ipse % recipiat alia intetione,& hoc exprimat. t In gI.ibi (fecusin qsi-sitis.) ”

“ Falcidia iure insiitutionis debetur hæredi de iure tm positiuo,no de iure naturali,uel quasi. Si ergo teitator gra-uat hrdenl in Falddia, quia legat ultra men obJigathrdem 1àlttm naturaliter, quia fideicomillarijna bentprofeuoluntatemdefundi,qux eO: de iure naturali,& hæres habet difpofitionem iurisciuilistm,quaeminoriseltpo .tentiæ,hæc ,pbantur in l.j.C.ad l.Fal.& e£ rafl° ^°" a mittedo,licctper erroreiuris,obligatureftcauahter.f Vltimo, qn cautio, quæ non debebat præftari fuit per errorem f ta,an possit ex ea agi.Dy.hic plene distinguit, & Bar. recitat. ”

“ Item eorporalis, quam habet ingressus alia ciuiliter poflidente , .vt in §. qui ad nundinas.&istanonestaptaparereciuiiemefte&um,quo ad acquifitionem dni j.fed quantum ad retentionem,vcl recupera tionem si fpoliatus fuerit.Ista inuestigatio non placet,qa poli-to ? effet vera,est defeaiua,ÇĮa non confiderauit niii naturale posscflionem feparatam a ciuili,sed certe non est: dare aIiã iUl1 ttanl cum ciuili,vt dixi in gl.pcedeti. Item quia ipse uult,? ”

“ Vnde quidam habent alluri quidam autem idem , & primo casu rcfertur ad primn casum ? (ccundo refertur ad fm,&hoc vCque ibi (fed hæeita.) p0 tur vna limitatio ad fm casum, sed certeetiam caditin tcrtj111 & poffetetiam cadere in primo, quiaqn colonusdisccffitno0' animodclerend®poffcilionis:verum est,q? non pcrditurnatu, ralis,nisi per alium fuerit occupata : quia tunc bene perditur, tn hoc non placet,licct Ang. ”

“ In tex.ibi, (cum propter virium cois parietis.) (iipplequemalter ibcius edificando premcbat/m Dvn.vel vterque tn stipulator habebat ædificia pretiosiora, in quibu5 duobus caf buspotuit comp ('llerefociumadcauendu,ut J.eo.l.interquos.in prin.& hocvoluitgIo.magna,in verba, (vel diccauetur.) si autčnul-lusincoipariete aliquid faciebat,j{ed ipse paries defeminaba tur ruinam,nec erarpreiTus magis ab uno,quamab altero,no posset petere unus ab al tero sibi caueri, etiam si habeat xdcs pretioiiores, ut j .eo.l.si iedibus: quia habet facultatem reficie di. ”

“ Aut naturaliter, ut si habebainferiore partêdomÜs, in qua faciebafumu asccn dente ad parte tua fuperiore,uel ecouerfo habeba superiorem parte,& .pijcieba aqua naturaliter defcendete ad inferiore, & tunc diftinguitur,aur hoc faciebam moderate fm exigentiafa miIiæ,& no potes^phiberejautimmoderate vltra exigentia, & tuc fecus;&hocpatetex tex.&gl.inl.sicuti.§. Arist.si fer. ”

“ ÇĮ.a non erit neeetrarià excuflio principalis debitoris. Sed si haberem inchoare nouum proceffum ran§? tertiu °pof sefforem,effe necessaria excuihoper auth.praefente.C.depigni tene ista mentiperpetuo,qafuntquotidiana, & pauci sciunt a hoc reperire, Bar.loquit bf, & obscure.In~gl.ib.i (si contraę: stimat,p eo q fuit stipulatus.) lftagl. vult expresse,^ si alienaul rem tP quafui fl:ipulattls de damno infe<5to, & posteadaranuin ' contingat,illecui alienaui,poflitagereexftipulationemea,vt sequitur in gl.ib,i (& pro eo, quia in loco,&c.) ”

“ Aduerrendum tn, etiam qn fuit abiolu tus ex eo quia erat dñs,G nonitaeratin veritate,imoactorerat' dns,adhucaaorper ill am fnlam non desinit eise dns,quianon est causa habilis ad translationem dnij, non fecutatraditione;, secus econtra,quia si conuentus rei uen.fit dñs,& eondemna-tus siţ ad restituendutTI rem adori tanquam domino,cum non iit,& illam restituat,ipse definit effe dominus, & dominiu trasfertur in aaorem,licet ei reftituatur tanquam sua,& non tanSĮ fitipsius reftitucntis,vt 110.gljnstitu.de ossi.iud.§.si.&inl.l op. ”

“ Tet,si habetius adrem,ucm emptoreanterem sibi traditam,licet
nonsit fuo periculo,ut 1,necessario.de peric. & com. rei ue. no, tiipotpetere pfo ea sibi caueri,ita innuitgl.Tu dic,imo po-test,sicontrauenditorem non haberet regreffum ratione ne.gligenti£e,quia non poreft sibi facere caueri : nam tunc poçe"!" ”

“ In glo. ipi, (&iicfacfca procuratio in rem fit ) innuitifta gl. q> non dicatur fieri ^pcurator in rem suam,nisi ante cedatur at&o, fed contrariū est,quia etiam si non ceditur, si tamen non het resti tuere,qå exigit,drin rem sua,idestad sua vtilitatem. Sed in pri mocafupotentius estmandatū,quia cfi fit translaca vtilis' no nniturmorte mandantis,sieus nec morte mandatarij, vt J.iJla. C.eo.tit.fed in sedido iie,uthic,& l.si quide.C. de aćlio. & obJ. Etperhoc videnturreduci ad pcordiagl. ”

“ Ilia ql1ominl1s defendendo poffir probare fednm, &exduderc priore uićłorem,ÇIa ifł:a possunt simpliciter flare, ? ador est uerus dns. Item polito, çp prior creditor efficiatur : dominus rei hypothecatæ,&per hoc cxtinguai: pignus, qa res - iua
sita non potest eSe sibi obligata, non tn extinguitur ius pro-prJcratis,& fic ius retetionis,si potlidetJ& etiam ius agendi per hypothecariam aduerfus posteriore,G illepoffidet.h.d. ”

“ Videbatur au tem iudiciufiniri,quia finitaeftcaufappquamfuitinchoatu. scilicer potentia destruendi,ar.in I.ii ?1łante.§. si. fol. matr.sed certe finita est fatto,& dolo iuo,& sie habetur pro non finita, quo ad eius prxiudicium,ut etiam condemncturad damnum contingens lite pendente,ut hicin si.quod not. ”

“ Nam subieLhuadf illa ad cuiuspofitionelcqui tur positio totius,ut est genus,qc! se hčt,ut totum, & species, q Ie hetjUt pars,& ad position& lpcciei, puta, hois, fcquitur posi-tio 2eneris,ut puta,aialis,quia si ho eit,ergo aial est,fcd non fic econuerîo,ad positionem gnis sequitur positio spei, ut 1. si qff eam intcremptam.de leg.^.Sed in parte intcgrali cst totum, & \ econuerfo, quia illa dr integralis ad cuius pofitionelll non fcqt < positio totius,ut paries,quo pofito non ponitdomus,led econ uer1ò sic,vt no.de his in l.rećłè dicimus, dc verb. ”

“ Itefecus sinon noceat,fed sibiprosit,Iicetoperemanu fa<5to in suo,quo casu etsiauferatlucru uicino,qå ex fuo Į?cipiebat,hac aćtione 1 tenetur.h.d.in elTeftu vfq; ad § .ite lciendii.el Iccondo. i| Not. nicduas reguIas. Prima,q> quilibet pot facėre in fuo quicquid vult,dutn tn non noceat uicmo.Dr aut nocere,qñ auferrct ui-cino illud,qdnon haberetab ipfofaciente,vcl eiusfundo, fed iliiinde.vt s.ti.j.I.fluminu.$,si.in si.& tunc non posset,ct si face * rct iti fuo, ut sibi pri n cipaiitcr proficerec,u t hic,&Jibi.f Sccuda regula est in ver.deniq ”